İşletme ve Bakım
İşletme, bakım ve onarımda Sunsis güvencesi
![](https://gesdergisi.com/wp-content/uploads/2021/03/sunsis.jpg)
Solar İstanbul etkinliğinde Sunsis standına konuk olduk ve Teknik Grup Müdürü Ahmet Kaya ile kısa bir görüşme gerçekleştirdik.
Sunsis firmasını yakından tanımak adına faaliyetleri hakkında bilgi vermesini rica ettiğimiz Ahmet Bey, şunları ifade etti: “Sunsis firması olarak 2014 yılında yatırımcı olarak güneş enerjisi sektörüne giriş yaptık. Aynı yıl 1 MWe Güneş Enerji Santralimizi devreye alarak işletme sürecini başlatmış olduk. 2015 yılında 4 MWe, 2016 yılına geldiğimizde ise 50 MWe’lik bir kurulu güce ulaşmıştık. 2017 yılının sonuna doğru da yine kendi yatırımlarımızla 100 MWe’lik kapasiteye ulaştık. 2014’te başladığımız bu süreçte kurulumlar arttıkça bakım, onarım ve işletme için saha tarafında kendi ekiplerimizi de oluşturmaya başladık. 100 MWe’lik kapasiteye ulaştıktan sonra kurulumlara biraz ara verdik ve ekip olarak (saha ve merkez ekibi) işletmeye odaklandık.
O süreçte EPC garantileri çok işlevsel olmayınca işletme sürecini kendimiz yürütmeye başladık. Bu esnada teknik ekiplerimiz için ciddi yatırımlar yaparak Türkiye genelinde 12 farklı ilde işletme-bakım-onarım faaliyetlerini gerçekleştirecek tam teçhizatlı 15 mobil ekip oluşturduk.
İlk 3 yıl kendi tesislerimizi yönettikten sonra, 2017 yılı itibariyle hâlihazırda mevcut olan tecrübeli 15 mobil ekiple diğer yatırımcılara da hizmet vermeyi hedefledik. 2018 ve 2019 yıllarında kendi yatırımlarımız haricinde yaklaşık 50 MWp’lik bir müşteri portföyüne ulaştık. Şu anda bakım, onarım ve işletme olarak toplamda 159 MWp Güneş Enerji Santralinin işletme-bakım-onarım faaliyetlerini yönetiyoruz.”
Varlık yönetimi ile tüm süreçler kontrol altında
Yönetmiş oldukları işletme-bakım-onarım faaliyetlerinin tamamına varlık yönetimi olarak baktıklarını ve GES’lerin yönetiminde etkisi olan tüm süreçleri kontrol ettiklerini belirten Sunsis Teknik Grup Müdürü Ahmet Kaya sözlerini şöyle sürdürdü: “Sadece sahada gerçekleştirilen bakım-onarım faaliyetlerini değil, arka planda kontrol ve takip edilmesi gereken birçok süreci de biz yürütüyoruz. Örneğin, tesislerde fatura takibi, garanti süreci takibi, tüketim tesisleri kontrolü, yedek malzeme stok yönetimi gibi saha faaliyetlerini destekleyici tüm hizmetleri gerçekleştiriyoruz. Dolaysıyla yatırımcıların bu konuya şöyle bakmasını bekliyoruz: Güneş enerjisi santrali sadece bir ya da iki saha personeliyle yürütülen ya da yönetilen bir iş olmamalıdır. Saha faaliyetlerini destekleyici diğer unsurlarda yönetime dahil edilerek aynı şekilde profesyonel bir şekilde takip edilmelidir.
Saha faaliyetlerini destekleyen en önemli bileşen olan işletme sigortası yönetimi ile ilgili olarak, yaklaşık 5 yıldır geliştirmekte olduğumuz ve aslında yatırımcıların yatırım riskini büyük ölçüde garanti altına alan işletme poliçemizden diğer yatırımcıların da faydalanmasının ciddi avantajlar sağlayacağına inanıyoruz. Çünkü çok geniş kapsamlı bir işletme poliçesi sunuyoruz ve güneş enerjisi santrallerinde oluşabilecek birçok hasara karşı yatırımcıları teminat altına alabiliyoruz. Bizim çözüm ortağımızla birlikte geliştirdiğimiz işletme poliçesi içerisinde, pek çok poliçede olmayan, GES’lere özel maddeler yer alıyor. Örneğin kademeli muafiyet bunlardan birisidir ve pek çok poliçede yer almayan bir husustur. Bir tesiste bir invertör arızalandığı zaman maliyeti aşağı yukarı 3.000-3.500 € olmaktadır. Fakat normal bir poliçede muafiyet 10.000 €’lardan başlıyor. Dolayısıyla invertörü muafiyet altında kaldığı için sigortadan alamıyorsunuz. Ama kademeli muafiyeti uyguladığımız zaman, örnek veriyorum 5.000 €’ a kadar tüm arızalarda muafiyet 300 €, 10.000 €’ya kadar oluşan arızalarda muafiyet 1000 € gibi kademeler oluşturuluyor. Dolayısıyla cihaz bazında bir muafiyet uyguluyorsunuz, o da ekstra avantaj sağlıyor.
Öte yandan teknolojik gelişmelere değişen yönetmeliklere bakarsak kısa zamanda güneş enerjisi ile entegre çalışan başka kaynaklara dayalı hibrit sistemlerin hayatımıza gireceğini görebiliriz. Güneş enerjisi santrallerinin yanında belki bir rüzgâr tesisi, belki bir biyoenerji tesisi yer alacak. Bu tesisleri yönetmek tabii ki biraz daha karmaşık hale gelecek ve iki farklı ekibin birbiriyle çalışması gerekecek. Dolayısıyla burada yine ciddi bir organizasyona ihtiyaç duyulacak. Bir sonraki aşama da depolama olacaktır. Depolamayı da bu tesislere entegre ettiğiniz zaman bu sistemleri yönetmek daha da zorlaşarak profesyonel desteği kaçınılmaz hale getirecektir. Dolayısıyla yatırımcıların sadece bakım onarım olarak saha faaliyetlerine odaklanmak yerine bütüncül bir yaklaşımla varlık yönetimine odaklanmaları gerektiğini savunuyoruz.
Sadece saha faaliyetlerine odaklanmak ve bunun için ekip oluşturmak işletme maliyetleri düşürecektir ancak uzun vadede kârlılık azalacaktır ve sürdürülebilir bir sistem olmayacaktır. Saha ekiplerini destekleyici işletme ve koordinasyon ekipleri tarafından yürütülmesi gereken faaliyetler doğru yürütülmediği için de ciddi kâr kayıpları olacaktır. Bu sebeple biz güneş enerjisi santrali yönetiminin birkaç kişilik saha ekibine ek olarak birbirleri ile koordineli çalışan, muhasebe-finans-bütçe-idari işler-izleme ve analiz ekiplerinden oluşan bir organizasyon tarafından yapılması gerektiğine inanıyoruz.
Enerjide olan teknolojik gelişmeler de bu organizasyon şemasının bir gereklilik olduğunu zamanla gösterecektir. Son olarak yatırımcıların santral yönetimlerini konuda profesyonel varlık yönetimi firmalarına bırakmalarını öneriyoruz. Sunsis olarak bu konuda tecrübeli ekibimizle yatırımcılara destek olmaya devam edeceğiz.”
![](https://gesdergisi.com/wp-content/uploads/2020/03/sunsis-images.jpg)
Sunsis Teknik Grup Müdürü Ahmet Kaya
İşletme ve Bakım
Güneş enerjisi santrallerinde termal drone hizmeti ve termal kontroller
![](https://gesdergisi.com/wp-content/uploads/2020/11/sunsis-images-1.jpg)
Elektrikle çalışan her üründe olduğu gibi güneş enerjisi santrallerindeki cihazlarda da yüksek sıcaklıklar istenmeyen bir durumdur. Elbette elektrikle çalışan cihazlarda ısınmalar olacaktır fakat cihazın çalışma aralığı üzerine çıkan sıcaklıklar cihazlarda meydana gelen anormalliklerin göstergesi olabilir ve zamanla arızalara yol açabilirler.¹ Bu yüzden güneş enerjisi santrallerinde yaz aylarında daha sık olmak üzere yılda en az bir kere termal kontrol ve incelemelerin yapılması gereklidir. Bu kontroller PV panellerde termal kameralı drone vasıtasıyla, pano, trafo, inverter ve diğer tüm bağlantı noktalarında ise el termal kameraları ile yapılabilmektedir.
Zamanla dış etkilere bağlı olarak oluşan lokal kirlenme, çizik, çatlaklar, gölgeli alan, uygunsuz nakliye işlemleri veya montaj aşamasında oluşan hasarlar ya da üretim hatası gibi sebeplerle güneş panellerinde oluşan bu sıcak noktalar “hot spot” olarak isimlendirilmektedir.²
Normal hücreler ile hasarlı hücreler arasında belirgin şekilde sıcaklık farklarının ölçümü ile arızalar tespit edilebilmektedir. Gözle görülmeyen fazla ısınmış noktalar zamanla panellere tamiri olmayan zararlar vermekte ve elektrik üretiminde kayıplara sebep olmaktadır.³
Panellerde görülebilen bu fazla ısınmaların santraldeki diğer cihazlarda da oluşması mümkündür. Panellerde olduğu gibi tesisteki diğer cihazlarda oluşan anormallikler termal kontroller ile tespit edilmektedir. Özellikle inverter bağlantı noktaları, trafo kablo başlıkları, og şalt ekipmanları ve panolar içerisindeki cihazların bağlantı noktalarında oluşan fazla ısınmaların zamanında tespit edilmesi ve yapılan düzenli bakım çalışmaları sayesinde cihazın yanması, kablo başlıklarının patlaması ve diğer çeşitli arızalar sonucu santralin devre dışı kalmasını önleyebilir. Bu yüzden santrallerde periyodik olarak yapılan termal kontroller santralin sorunsuz çalışması için büyük öneme sahiptir. Yapılan bu düzenli kontroller ile santralin yüksek verimde üretim yapması, arıza risklerinin en aza indirilmesi, üretim kayıplarının önüne geçilmesi, panel ve diğer ekipmanların uzun ömürle çalışabilmesini sağlanmaktadır.
Güneş panellerinin el termal kamerası ile tek tek taranması, çatı üzerindeki sistemlerde çatının alan sınırı, eğimi vb. fiziksel koşulları ve güvenlik gibi sebeplerle, geniş saha uygulamalarında ise ölçüm süresinin uzun olması, panellere erişimin sağlanamaması gibi sebeplerle güç veya imkânsız olabilmektedir. Termal kameralı drone uçuşu ile geniş alandaki güneş panelleri kısa süre içinde taranarak sahanın termal haritasının çıkarılması kolaylıkla yapılabilmektedir. Drone ile uçuş süresi 1 MW kapasitedeki bir saha için ortalama yarım saattir. Oluşturulan termal harita ile ısınma tespit edilen PV panellerin konumları tespit edilerek, anormal sıcaklıklar net olarak görüntülenebilmektedir.
Sunsis Enerji, işletme ve bakım-onarım hizmetleri verdiği santrallerde düzenli olarak termal kontroller yapmaktadır. Sadece 2020 yılında yaklaşık 200 MW kapasitede yaklaşık 785.000 adet PV panelde termal inceleme yapılmıştır. Bu incelemelerde 10.000’e yakın PV panelde arıza tespit etmiştir. Çıkarılan termal haritada arızalı olan PV paneller ve dizilerde I-V Curve analizleri yapılarak, panel ve dizi bazında performans analizi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucu tespit edilen hasarların %70’inin üretici kaynaklı sorun olduğu tespit edilmiş ve hasar tazmini için üretici firmalarla iletişime geçilmiştir. Yapılan termal kontroller ile üretim kayıpları engellenerek santral performansının artırılması ve tespit edilen üretim hataları sebebiyle de stok maliyetleri azaltılması sağlanmaktadır.
Termal drone ile PV panel termal kontrolleri ve elektrik bağlantı noktalarında yapılan termal kontroller her yıl olduğu gibi 2021 yılında da devam edecektir. Termal kontrol hizmetleri ve güneş enerjisi santrallerinin ihtiyaç duyduğu izleme analiz, bakım onarım ve tüm varlık yönetimi hizmetleri hakkında detaylı bilgi almak ve her türlü sorularınız için https://sunsis.co/ adresini ziyaret edebilir, Sunsis Enerji ile iletişime geçebilirsiniz.
Kaynaklar
GES Yatırımcıları
MAXIMA ve Hanwha Q CELLS iş birliği
![](https://gesdergisi.com/wp-content/uploads/2020/09/maxima-images.jpg)
MAXIMA; Santrallerin performanslarını arttıran izleme, bakım&onarım çözümleriyle tüm GES yatırımcılarına ihtiyaçları oldukları işletme ve bakım hizmetlerini sağlamaya devam ediyor.
Türkiye’nin en geniş servis ağına sahip GES bakım&onarım firması konumunda olan MAXIMA, Hanwha Q CELLS ile Türkiye’de bulunan Hanwha Q CELLS marka PV panellerin bakım ve onarım hizmetleri için iş birliği anlaşmasına imza attı.
Bu anlaşma ile Türkiye genelinde birçok ilde kurulmuş Hanwha Q CELLS marka PV panellerin garanti kapsamında onarım hizmetleri MAXIMA’nın sahip olduğu geniş servis ağı sayesinde, uzman teknik ekiplerle yerinde yapılmaktadır.
MAXIMA, hali hazırda Türkiye’nin 9 ayrı ilinde bulunan yerleşik teknik servis noktalarıyla 230MWp üzerinde kurulu güce sahip güneş enerjisi santraline “İzleme, Bakım, Onarım” hizmeti sağlıyor.
İşletme ve Bakım
Sunsis ile geleceğe değer katın
![](https://gesdergisi.com/wp-content/uploads/2020/06/sunsis-images.jpg)
21. yüzyılın güneş çağı olarak adlandırılacağına inanan ve bu amaçla ilerleyen Sunsis Enerji, 2014 yılında güneş enerjisi sektörüne yatırımcı olarak girmiş olup, aynı yıl devreye alınan 1 MWe GES ile işletme faaliyetlerine başlamıştır. Sektörde kendi yatırımlarına devam ederken, tecrübe kazanan ekibi ile Sunsis diğer yatırımcılara da hizmet vermeye başlamıştır. Sunsis Enerji 2016 yılında 50 MWe’lik, 2017 yılında 100 MWe’lik güneş enerji santralini varlık yönetimi portföyüne eklemiştir. 2014 yılında bu yana faaliyet gösteren Sunsis Enerji, yurtiçi ve yurtdışında bulunan toplam 159 MW gücündeki güneş enerjisi santrallerinde başta bakım-onarım, izleme-analiz, işletme ve performans yönetimi olmak üzere mühendislik hizmetleri vermeye devam etmektedir.
Kalite ve güvenden ödün vermeyen hizmet anlayışı ile Sunsis Enerji, güneş enerjisi santrallerinin daha uzun ömürlü, verimli ve sürdürülebilir olması yönünde çözümler sunmaktadır. Bu amaçla bir yandan sektördeki teknolojik gelişmeleri diğer yandan yönetmelik ve mevzuatlardaki değişimleri takip ederek güneş enerjisi sistemlerinin ihtiyaç duyduğu tüm işletme hizmetlerini deneyimli kadrosu ile sağlamaktadır. Deneyimli personelleri ile 13 şehirde tam teçhizatlı 15 farklı ekiple hizmet vermektedir. Ayrıca kadrosunda insansız hava aracı eğitimi almış pilotları ile güneş enerjisi santrallerinde termal drone uçuşu gerçekleştirerek PV panellerde meydana gelen arızaların tespitini en az sürede gerçekleştirebilmektedir. İş istasyonları ve videowall teknolojileri ile donatılmış İzmir’de yer alan izleme merkezinden tüm ekiplerin koordinasyonu sağlanmaktadır. Sunsis Enerji 12 mühendis, 15 tekniker, 3 CCTV operatörü, 1 SMMM, 1 İSG uzmanı, 3 idari kadro ve toplam 9 finans, bütçe ve muhasebe uzmanları ile çalışmalarını başarılı bir şekilde devam etmektedir.
Türkiye’de hizmet verilen santrallerin illere göre dağılımı şu şekildedir: Manisa’da 45,14 MW, İzmir ve Denizli’de 19,67 MW, Konya, Nevşehir, Aksaray ve Ankara’da 30,04 MW, Yozgat ve Sivas’ta 20,76 MW, Kahramanmaraş, Antalya ve Mersin’de 11,59 MW. Ayrıca Ukrayna’da 23,69 MW kurulu güce hizmet vermektedir. Antalya Akseki’de kurulumu devam eden 8,12 MW Lisanslı GES projesinde Sunsis Enerji tecrübeleri ile danışmanlık hizmetleri kapsamındaki çalışmalar devam etmektedir. Tesis işletmeye alındıktan sonra bakım ve onarım, izleme ve analiz, performans incelemeleri gibi tesisin ihtiyacı olan tüm hizmetler Sunsis Enerji kalitesi ve güvencesiyle müşteri portföyünde yerini alacaktır.
Türkiye’de toplam 6000 MW’ı geçen GES işletmeleri için verimli çalışma, uzun ömürlü işletme ve üretim kapasitelerinin en iyi performansta olabilmesi için işletme sürecindeki bakım-onarım faaliyetleri büyük önem taşımaktadır. Yüksek maliyetlerle kurulan bu GES yatırımlarının korunması ve işletilmesi mutlaka profesyonel şirketler tarafından yapılmalıdır. 7 gün 24 saat santrallerin uzaktan izlenmesi ve kullanılan yazılımlar arıza tespitinin anlık olarak yapılabilmesine imkân tanımaktadır. Ayrıca, uzaktan izleme sistemi ile alınan verilerin analiz edilmesi ile gerekli durumlarda performans testleri ve önleyici bakımların planlanması sağlanmaktadır. Sunsis Enerji tespit edilen arızalara 24 saat içinde müdahalede bulurken, diğer taraftan da periyodik bakım çalışmalarıyla santrallerin üst düzey performans ile enerji üretmesini sağlamaktadır.
Sunsis Enerji, güneş enerjisi santrallerinin sürdürülebilir olması ve verimliliği için verilen tüm hizmetleri varlık yönetimi olarak ele almaktadır. Güneş enerjisi sisteminde yatırımcının kontrolünde yapılması gereken tüm süreçleri Sunsis Enerji hizmetleri kapsamında sunmaktadır. Sahaların uzaktan izlenerek arızalarının tespit edilmesi ve bakım-onarım faaliyetlerinin yanında, kontrol ve takip edilmesi gereken; tesislerde fatura ve garanti süreci takibi, tüketim tesisleri kontrolü, santralin sigorta yönetimi, yedek malzeme ve stok yönetimi gibi saha faaliyetlerini destekleyici tüm hizmetleri profesyonel olarak yürütmektedir. Sunsis Enerji sunduğu bakım-onarım, izleme ve analiz, işletme yönetimi, performans incelemesi, güvenlik izleme hizmetlerine 2019 yılı itibariyle AE Refusol ve Advanced Energy inverter yetkili teknik servisi yetkinliğini eklemiştir. Sunsis Enerji sunduğu geniş kapsamlı varlık yönetimi hizmetleri ile güneş enerji santrali yatırımcılarına ihtiyaç olan her adımda destek olmaya devam etmektedir.
- Solar Panel9 ay ago
Fotovoltaik bilim adamı Back Contact teknolojisini geleceğin hücre teknolojisi olarak görüyor
- İletim ve Enerji Depolama Teçhizatı2 yıl ago
“SOLARŞARJ” elektrikli araç şarj istasyonu lisansını aldı!
- Çatı Üstü Güneş Enerjisi2 yıl ago
Sigma Elektrik’in Yeni fabrikası GES ile çalışacak
- Çatı Üstü Güneş Enerjisi1 yıl ago
Borsada ‘Güneş’e yatırım CW Enerji ile büyüyecek
- Solar Panel9 ay ago
LONGi, Silikon Heterojunction Arka-Kontakt (HBC) Güneş Hücrelerinin Verimliliğinde %27.09 ile Yeni Bir Dünya Rekoru Kırdı
- GES Yatırımcıları2 yıl ago
Türkiye, güneş enerjisi kapasitesini 2035’e kadar yaklaşık %450 artıracak
- Sektör Haberleri10 ay ago
FOX ESS ve ASUNIM, Türkiye ve İberya pazarlarına invertör ve enerji depolama çözümleri tedarik sözleşmesi imzaladı
- Solar Panel2 yıl ago
Solkompaniet ve Bouygues Energies & Services, İsveç güneş PV pazarında işbirliğine başlıyor