Elektrikle çalışan her üründe olduğu gibi güneş enerjisi santrallerindeki cihazlarda da yüksek sıcaklıklar istenmeyen bir durumdur. Elbette elektrikle çalışan cihazlarda ısınmalar olacaktır fakat cihazın çalışma aralığı üzerine çıkan sıcaklıklar cihazlarda meydana gelen anormalliklerin göstergesi olabilir ve zamanla arızalara yol açabilirler.¹ Bu yüzden güneş enerjisi santrallerinde yaz aylarında daha sık olmak üzere yılda en az bir kere termal kontrol ve incelemelerin yapılması gereklidir. Bu kontroller PV panellerde termal kameralı drone vasıtasıyla, pano, trafo, inverter ve diğer tüm bağlantı noktalarında ise el termal kameraları ile yapılabilmektedir.
Zamanla dış etkilere bağlı olarak oluşan lokal kirlenme, çizik, çatlaklar, gölgeli alan, uygunsuz nakliye işlemleri veya montaj aşamasında oluşan hasarlar ya da üretim hatası gibi sebeplerle güneş panellerinde oluşan bu sıcak noktalar “hot spot” olarak isimlendirilmektedir.²
Normal hücreler ile hasarlı hücreler arasında belirgin şekilde sıcaklık farklarının ölçümü ile arızalar tespit edilebilmektedir. Gözle görülmeyen fazla ısınmış noktalar zamanla panellere tamiri olmayan zararlar vermekte ve elektrik üretiminde kayıplara sebep olmaktadır.³
Panellerde görülebilen bu fazla ısınmaların santraldeki diğer cihazlarda da oluşması mümkündür. Panellerde olduğu gibi tesisteki diğer cihazlarda oluşan anormallikler termal kontroller ile tespit edilmektedir. Özellikle inverter bağlantı noktaları, trafo kablo başlıkları, og şalt ekipmanları ve panolar içerisindeki cihazların bağlantı noktalarında oluşan fazla ısınmaların zamanında tespit edilmesi ve yapılan düzenli bakım çalışmaları sayesinde cihazın yanması, kablo başlıklarının patlaması ve diğer çeşitli arızalar sonucu santralin devre dışı kalmasını önleyebilir. Bu yüzden santrallerde periyodik olarak yapılan termal kontroller santralin sorunsuz çalışması için büyük öneme sahiptir. Yapılan bu düzenli kontroller ile santralin yüksek verimde üretim yapması, arıza risklerinin en aza indirilmesi, üretim kayıplarının önüne geçilmesi, panel ve diğer ekipmanların uzun ömürle çalışabilmesini sağlanmaktadır.
Güneş panellerinin el termal kamerası ile tek tek taranması, çatı üzerindeki sistemlerde çatının alan sınırı, eğimi vb. fiziksel koşulları ve güvenlik gibi sebeplerle, geniş saha uygulamalarında ise ölçüm süresinin uzun olması, panellere erişimin sağlanamaması gibi sebeplerle güç veya imkânsız olabilmektedir. Termal kameralı drone uçuşu ile geniş alandaki güneş panelleri kısa süre içinde taranarak sahanın termal haritasının çıkarılması kolaylıkla yapılabilmektedir. Drone ile uçuş süresi 1 MW kapasitedeki bir saha için ortalama yarım saattir. Oluşturulan termal harita ile ısınma tespit edilen PV panellerin konumları tespit edilerek, anormal sıcaklıklar net olarak görüntülenebilmektedir.
Sunsis Enerji, işletme ve bakım-onarım hizmetleri verdiği santrallerde düzenli olarak termal kontroller yapmaktadır. Sadece 2020 yılında yaklaşık 200 MW kapasitede yaklaşık 785.000 adet PV panelde termal inceleme yapılmıştır. Bu incelemelerde 10.000’e yakın PV panelde arıza tespit etmiştir. Çıkarılan termal haritada arızalı olan PV paneller ve dizilerde I-V Curve analizleri yapılarak, panel ve dizi bazında performans analizi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucu tespit edilen hasarların %70’inin üretici kaynaklı sorun olduğu tespit edilmiş ve hasar tazmini için üretici firmalarla iletişime geçilmiştir. Yapılan termal kontroller ile üretim kayıpları engellenerek santral performansının artırılması ve tespit edilen üretim hataları sebebiyle de stok maliyetleri azaltılması sağlanmaktadır.
Termal drone ile PV panel termal kontrolleri ve elektrik bağlantı noktalarında yapılan termal kontroller her yıl olduğu gibi 2021 yılında da devam edecektir. Termal kontrol hizmetleri ve güneş enerjisi santrallerinin ihtiyaç duyduğu izleme analiz, bakım onarım ve tüm varlık yönetimi hizmetleri hakkında detaylı bilgi almak ve her türlü sorularınız için https://sunsis.co/ adresini ziyaret edebilir, Sunsis Enerji ile iletişime geçebilirsiniz.
Kaynaklar
- https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1876610217344909
- https://pv-magazine-usa.com/2017/08/22/hot-spots-causes-and-effects/
- https://www.pveducation.org/pvcdrom/modules-and-arrays/hot-spot-heating
Yazar
