Norveç ve Endonezya, Antalya’da süren COP31 zirvesinde Endonezya’nın Paris Anlaşması’nın 6.2. maddesi kapsamındaki ilk Azaltım Sonucu Satın Alma Anlaşması’nı (Mitigation Outcome Purchase Agreement, MOPA) imzaladı. Küresel Yeşil Büyüme Enstitüsü’nün (GGGI) 11 Kasım 2026 tarihli açıklamasına göre anlaşmanın ilk odağı, batarya depolamayla desteklenen şebekeye bağlı yüzer güneş enerjisi santralleri olacak.
Anlaşma, GGGI’nin Karbon İşlem Tesisi (Carbon Transaction Facility) bünyesindeki Norveç Madde 6 İklim Eylemi Fonu (NACA) aracılığıyla destekleniyor. GGGI, anlaşmanın bugüne kadar Madde 6.2 kapsamında yapılan en büyük işlemler arasında yer almasını beklediğini açıkladı. İmza töreni COP31’deki Endonezya Pavyonu’nda yapıldı; törene Endonezya Çevre Bakanı Moh Jumhur Hidayat ile Norveç İklim ve Çevre Bakanı Sigrun Aasland tanık olarak katıldı.
Üretime dayalı teşvik programı
MOPA, Endonezya’nın Üretime Dayalı Teşvik (Generation-Based Incentive, GBI) Programı’nın uygulanmasını destekliyor. Sonuç odaklı bu mekanizma, yeni ve ek temiz elektrik üretimine yatırımı hızlandırmayı amaçlıyor. GGGI’ye göre program farklı yenilenebilir teknolojilere uygulanabilecek olsa da ilk teknoloji penceresi yüzer güneş (fotovoltaik) projelerine ayrıldı. Standart elektrik alım fiyatının uygun bir projeyi finansal olarak yapılabilir kılmaya yetmediği durumlarda ek teşvik ödemesi yapılacak.
Program, batarya enerji depolama sistemleriyle (BESS) eşleştirilmiş yeni üretimi öncelikli tutuyor. Böylece yenilenebilir elektriğin, şebeke emisyonlarının en yüksek olduğu puant ve akşam saatlerinde de sağlanması hedefleniyor. Bağımsız elektrik üreticileri programa gönüllü olarak başvurabilecek; üretilen ve şebekeye verilen elektrik dijital izleme, raporlama ve doğrulama (MRV) sistemiyle kaydedilip bağımsız denetimden geçecek. Doğrulanan emisyon azaltımları, uluslararası transfer edilen azaltım sonuçları (ITMO) olarak Norveç’e aktarılacak.
Norveç İklim ve Çevre Bakanı Aasland, iş birliğinin Endonezya’da elektriğin daha büyük bölümünün “kömür yerine güneşten” gelmesine katkı sağladığını söyledi. Endonezya Çevre Bakanı Hidayat ise önceliklerinin anlaşmanın güvenilir azaltım sonuçları üretmesi ve çevresel bütünlüğü koruması olduğunu vurguladı.
Kaynaklar
- Global Green Growth Institute (GGGI), “Indonesia Accelerates Energy Transition with Landmark Carbon Market Agreement at COP31”, 11 Kasım 2026. gggi.org
Görsel: COP31 Türkiye kurumsal kimlik
Yazar
