Güneş enerjisi derneklerinin başkanları, Bakan Dönmez’i ziyaret ederken GÜYAD Başkanı Cem Özkök, YEKA ihalelerinin yöntemleriyle ilgili değişiklik taleplerini iletti.

GÜYAD Başkanı Cem Özkök, GÜNDER Başkanı Kutay Kaleli ve GENSED Başkanı Halil Demirdağ, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez’i ve Bakan Yardımcısı Abdullah Tancan’ı ziyaret etti. Sektörün sorunlarının konuşulduğu toplantıda GÜYAD Başkanı Cem Özkök, YEKA ihaleleriyle ilgili değişiklik taleplerini Bakan Dönmez ve Bakan Yardımcısı Tancan’a iletti.

GÜYAD Başkanı Özkök, 3 Temmuz tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan “YEKA Amaçlı Bağlantı Kapasite Tahsisi Yöntemi” ve bu Yönetmelik’te yer alan “Yerli Malı Kullanım Karşılığı Tahsis (YMKT) Yöntemi”ne göre toplam 1000 (bin) MWe gücündeki bağlantı kapasitesinin tahsisi amacıyla 10 (on) MWe, 15 (onbeş) MWe veya 20 (yirmi) MWe kapasitelerinde olacak şekilde güneş enerjisine dayalı toplam 74 (yetmişdört) adet yarışmanın (YEKA GES-3 Yarışmaları) ilan edildiğini hatırlattı.

Özkök, sektör temsilcileri ve finans kuruluşları ile yapılan toplantılar sonucu şartname ve sözleşme taslağına ilişkin bir takım değişiklik taleplerinin oluştuğunu belirterek bunları şu şekilde sıraladı:

“‘PTF’ üst limiti kaldırılmalı”

“Şartnamenin “Fiyat ve Mali Konular” başlıklı 11. maddesinde verilmiş olan eskalasyonda üst limit olarak PTF öngörüldüğü için ‘merchand risk’ oluşturmaktadır. Bu fiyat eskalasyonuna göre gerçekçi bir ihale fiyatı oluşumunun sağlanabilmesi ancak önümüzdeki 15 yıllık süre buyunca elektrik fiyatlarının tahminin doğru olarak yapılması ile mümkün olacaktır. Ne var ki, önümüzdeki 5 yıllık süre boyunca dahi elektrik fiyatlarının tahmininin ülkeler tarafından bile zor yapıldığı bir noktada, 15 yıl için bunu şirketlerden/finans kuruluşlarından beklemenin doğru olmadığı düşünülmektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, eskalasyon yönteminde verilmiş olan ‘PTF’ üst limitinin kaldırılması gerçekçi fiyat oluşumu için gereklidir.”

“Süre 90 güne çıkarılmalı”

Yine söz konusu şartnamenin 4. maddesinde “Yarışmayı Kazanan, kapasite hakkı kazandığı Bağlantı Bölgesi içinde olmak kaydıyla kamu ve hazine taşınmazları veya özel mülkiyete konu taşınmazlar üzerinde olacak şekilde kuracağı her bir GES için belirleyeceği en az 2 (iki) adet Aday YEKA’yı Sözleşme’nin imzalandığı tarihten itibaren 45 (kırkbeş) gün içerisinde Genel Müdürlüğe önerir” maddesinin olduğuna dikkat çeken GÜYAD Başkanı Özkök, bu sürenin önceki YEKA’larda da olduğu gibi 90 gün olarak değiştirilmesinin doğru olacağını düşündüklerini ifade etti.

“Kazanan firmanın kusuru yoksa sözleşme feshedilse bile teminat irat kaydedilmemeli”

Özkök, söz konusu şartnamenin 5.1.4. maddesinde geçen şu ifadelere dikkat çekti:

“Süresi içerisinde tahsis edilecek Bağlantı Kapasitesi’nin tamamı için Aday YEKA’ların önerilmemesi veya önerilen Aday YEKA’lardan en az birinin Genel Müdürlük tarafından YEKA olarak ilan edilememesi halinde Sözleşme feshedilir ve teminat irat kaydedilir. Sözleşme’nin feshedilmesi halinde, Yarışmayı Kazanan her ne ad altında olursa olsun Bakanlık ve/veya Genel Müdürlük’ten herhangi bir zarar, ziyan ve hak talebinde bulunamaz.”

Bu maddeyle ilgili de çeşitli değişikler yapılması gerektiğini dile getiren Özkök, şunları söyledi:

“Süre kısıtı ve alanlara ilişkin yapılacak çalışmalara rağmen iş ve işlemlerin Kazanan Firma kontrolü ve etkisi dışında 3. Kişi iradesine bağlı ilan edilememe durumunun gelişebilecek olması ve hatta diğer kazanan firmaların aday Yeka’ları ile çakışma halinde olması ihtimalinde Kazanan Firmanın kusuru bulunmayacaktır.

Teminat Mektubu nakde çevirme işlemi cezai bir yaptırım olup, kusur gerektirir. 3. kişi iradesinin etkisi ile Kazanan firma iradesinin kesintiye uğradığı bir işlemde kazanana kusur atfedilmesinin doğru olmayacağı kanaatindeyiz. Bu nedenle aday YEKA’ların en en az birinin Genel Müdürlük tarafından YEKA olarak ilan edilememesi halinde Kazanan Firmanın kusuru yoksa Sözleşme feshedilse bile teminat irat kaydedilmemelidir.”

“Yarışmacıda gerekli deneyim ve yeterlilik aranmalı”

GÜYAD Başkanı Cem Özkök, yönetmeliğin 5.1 sayılı maddesinde geçen yüzde 3 ve yüzde 10 artış ve eksilişlerin nasıl formülize edileceğine dair açıklayıcı bir hüküm getirilmesini de talep etti.

Özkök ayrıca, ihale sürecine başvuran firmaların iş ve işlemleri ile ilgili takvimsel düzenlemelerin yapıldığı gibi; planlama yapılabilmesi için aşağıdaki bölümlerde de uygulanmasını önerdi:

“6.1. Genel Müdürlük, Aday YEKA’ların YEKA olarak kullanımını ve kaynak verimliliğini etkileyecek farklı türden imar düzenlemelerinin yapılmaması amacıyla ilgili kurum ve kuruluşları bilgilendirir ve uygun bulunan Aday YEKA’ların YEKA olarak Resmi Gazete’de ilan edilmesine yönelik işlemleri Yarışmayı Kazanan’ın Sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesinde gecikmeye sebebiyet vermeyecek şekilde tamamlar.

3.3.4. Yarışma’nın usulü ve sonuçlandırılması Yönetmelik esasları çerçevesinde belirtildiği şekildedir. Yönetmelik ve Şartname’de, Yarışma usulü ile ilgili hüküm bulunmayan hallerde komisyon tarafından usul belirlenir. Yarışma sonrasında düzenlenen komisyon tutanağı, Yönetmelik gereğince Bakan Onayı’na sunulur. Yarışma, Bakan Onayı ile sonuçlandırılır.”

Söz konusu şartnamenin 3.2.2. maddesinde geçen “3.2.2. Yarışmacı’da mali yeterlilik ve iş deneyimi şartı aranmaz” ifadelerine de dikkat çeken Özkök, “İhalede gerçekçi fiyat oluşumu ve sonucunda yapılabilirliğin sağlanması bakımından bu hüküm kaldırılarak gerekli deneyim ve yeterlilikler aranmalıdır” yorumunda bulundu.

“Karbon gelirleri, sözleşme kapsamı dışında tutulmamalı”

Şartnamenin 11.2.6. maddesinde YEKA projelerinin, ilgili mevzuat kapsamında uygulanan diğer indirim ve teşviklerden yararlanabildiği ancak işe dair karbon sertifika gelirlerinin sözleşme kapsamı dışında tutulduğunu hatırlatan Özkök, “Karbon gelirleri ile ilgili açık düzenleme yapılmalı ve bu gelirler sözleşme kapsamı dışında tutulmamalıdır” dedi.

Özkök, söz konusu şartnameyle ilgili diğer değişiklik taleplerini ise şu şekilde sıraladı:

“Malumları olduğu üzere bağlantı bölgeleri içindeki Trafo kapasitelerinin bulunduğu yerler gerçek anlamlı maliyet çalışması ve doğru fiyatlandırma oluşması için son derece önem arz etmektedir Hal böyle olunca Ek-1’de belirtilen Bağlantı Bölgelerinde GES kurulması amacıyla TEİAŞ trafoları ve münhal kapasiteleri ile ilgili bilgilerin şartname alanlarla paylaşılması talep edilmektedir.

Tüm bunlara ilaveten bankaların Konut Sektörüne verdiği uzun vadeli düşük faizli TL kredi gibi GES yatırımları için özel hükümlere tabi bir kredi paketi hazırlanmasının ucuz, yerli ve milli enerjiye sahip olabilmemizin mihenk taşı olduğu düşünülmektedir. Bu minvalde gerekli girişimlerde bulunulması ayrıca talep edilmektedir.”