Guterres: Güneş talep artışının dörtte üçünü karşıladı

Guterres COP31 Liderler Zirvesi’nde: Güneş, geçen yıl küresel elektrik talebindeki artışın yaklaşık dörtte üçünü tek başına karşıladı

BM Genel Sekreteri Guterres, COP31 Liderler Zirvesi'nde güneşin geçen yıl küresel elektrik talebindeki artışın yaklaşık dörtte üçünü tek başına karşıladığını söyledi; yenilenebilir kapasitenin 2035'e kadar en az üç katına çıkması gerektiğini vurguladı.

Ges Dergisi Yayın: 12 Kasım 2026 02:48 · 2 dk okuma

İçindekiler

Temiz enerji yatırımında dengesizlik
UNEP Emisyon Açığı Raporu’ndan 2035 ve 2040 eşikleri
Finansman çağrısı

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri António Guterres, Antalya’da süren COP31’in Liderler Zirvesi’nde yaptığı konuşmada enerji dönüşümünün hızını güneş verileriyle anlattı. UNFCCC’nin yayımladığı konuşma metnine göre Guterres, on yıl önce dünya elektriğinin yüzde 1’ini üreten güneşin geçen yıl küresel elektrik talebindeki artışın yaklaşık dörtte üçünü tek başına karşıladığını belirtti.

Temiz enerji yatırımında dengesizlik

Guterres’e göre insanlığın yaklaşık dörtte üçü fosil yakıt ithal eden ülkelerde yaşıyor. Genel Sekreter, Çin dışındaki gelişmekte olan ve yükselen ekonomilerin dünya nüfusunun yaklaşık üçte ikisini barındırmasına karşın küresel temiz enerji yatırımlarından beşte birden az pay aldığını, bu ekonomilerin borçlanma maliyetinin de çoğu zaman iki ila üç kat yüksek olduğunu dile getirdi. Konuşmada temiz enerjinin dünyanın büyük bölümünde artık en ucuz yeni elektrik kaynağı olduğu vurgulandı.

UNEP Emisyon Açığı Raporu’ndan 2035 ve 2040 eşikleri

Guterres, Birleşmiş Milletler Çevre Programı’nın (UNEP) son Emisyon Açığı Raporu’na atıfla küresel yenilenebilir kapasitenin 2035’e kadar 2025 seviyesinin en az üç katına çıkması, karbon tutma uygulanmayan kömür santrali üretiminin aynı tarihe kadar en az yüzde 75 azalması gerektiğini aktardı. Rapora göre 2040’a kadar bu kömür üretiminin neredeyse tamamen sona ermesi, petrol ve doğal gaz kullanımının ise yaklaşık üçte bir oranında düşmesi gerekiyor.

Genel Sekreter bu çerçevede yeni kömür ve 1,5 derece hedefini daha da uzaklaştıracak yeni petrol ve doğal gaz altyapısına karşı çıkarken yenilenebilir enerji, şebeke, depolama ve temiz elektrifikasyonun çok hızlı biçimde yaygınlaştırılması çağrısında bulundu. Guterres konuşmasında “Fosil yakıtlar dinozorların yolundan gitmeli” ifadesini kullandı.

Finansman çağrısı

Konuşmada gelişmiş ülkelerin 2035’e kadar yılda en az 300 milyar dolar sağlaması ve çok taraflı kalkınma bankalarının Bakü’de 2030 için taahhüt edilen yıllık 120 milyar doların ötesine geçmesi istendi. Guterres, en büyük dokuz petrol şirketinin yalnız son çeyrekte 95 milyar dolar kâr elde ettiğini hatırlatarak fosil yakıt şirketlerinin olağanüstü kârlarının vergilendirilmesini önerdi.