Enerji sektörü, karmaşık, özel olarak tasarlanan sözleşme çerçevelerine dayanan büyük ve merkezi bir enerji üretim sistemleri mirasından gelmektedir. Bu; daha esnek ve hızlı geliştirme süreçleri gerektiren küçük-orta ölçekli güneş enerjisi üretim projelerine uymamaktadır.
Güneş enerjisi üretim maliyetini azaltmak ve yatırımları ölçeklendirmek için, 2017 yılında, International Solar Alliance (ISA) tarafından ve Terrawatt Initiative liderliğinde; Council on Energy, Environment and Water (CEEW), CII ve TCX’ten oluşan bir grup ile yürütülen çalışmada; ölçeklendirilmiş yeni bir güneş enerjisi pazarının gerekliliğinden bahsedilmiştir.
Bu çalışma beş dönüşümü ana hatlarıyla çizmektedir: (1) Ortak bir çerçevenin benimsenmesi; (2) Kilit sözleşmelerin standardizasyonu; (3) Evrensel bir garanti kuruluşunun kurulması; (4) Bütünleştirme-Seküritizasyon sektörünün geliştirilmesi ve (5) Dijital pazar platformunun oluşturulması. Bu beş madde ile her büyüklükteki güneş enerjisi projesinin daha büyük ölçekte makul bir maliyetle finanse edilmesi amaçlanmaktadır.
Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) ve Terrawatt Girişimi (TWI), Paris İklim Anlaşması ve Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri doğrultusunda güneş enerjisinin hızlı ve yaygın bir şekilde büyümesini desteklemek için bir araya gelmiş ve Open Solar Contracts’ı oluşturmuştur. Açık Güneş Kontratlarının (Open Solar Contracts) amacı, sözleşmeyi çok daha hızlı ve daha az maliyetli hale getiren basit ve evrensel olarak uygulanabilir yasal anlaşmalar sunarak proje geliştirme ve finans süreçlerini kolaylaştırmaktır.
Sözleşmeler, pazar lideri kilit enerji paydaşlarını içeren titiz ve kolektif bir sürecin ürünleridir. Açık Güneş Kontratları ürünlerinin dengeli bir risk tahsisine sahip olmasını ve evrensel olarak uygulanmasını sağlamak için farklı yetki alanlarındaki uzmanlık ve deneyimleri birleştirmek için her türlü çaba gösterilmiştir.
Standartlaştırılmış Sözleşmeler; Enerji Satın Alma Anlaşması, Uygulama Anlaşması, İşletme ve Bakım Anlaşması, Tedarik Anlaşması, Kurulum Anlaşması ve Finansal Ön Protokoldür. Girişimin, endüstri tarafından tanınan net bir sözleşme çerçevesi belirleyerek proje geliştirme zaman çizelgesini büyük ölçüde azaltması beklenmektedir. Bu sözleşmeler ile hukuki mimariyi basitleştirmeye yardımcı olmak, sözleşme müzakere zamanını ve maliyetini azaltmak amaçlanmaktadır. Böylece sağlam, net ve özelleştirilebilir dokümanlar ile sözleşme süreci basitleştirilerek, bankalar tarafından finanse edilebilir bir güneş enerjisi potansiyeli ortaya çıkarılacaktır. Bu kapsamda GES Dergisi okuyucularımızın da bu kaynaklara erişerek, sözleşme yönetimi alanında verimlilik sağlayabilecektir.
Kaynaklar
- “Roadmap to affordable finance at scale in solar power generation”, Terrawatt Initiative 2019.
- Open Solar Contracts. (2020, February). https://opensolarcontracts.org/ adresinden alındı.
Yazan: Özlem Kıldır, Founder at Profinstance Project Finance Advisory Incorporation

